"Kadın hakları" konusunda yapılanlar şunlardır:
4 Nisan 1926'da kabul edilen İsviçre Medeni Kanunu'na dayanılarak, gelneksel aile sistemi kaldırılıp Batı tipi aile kurulmuştur.
Erkeklerin çok eşle evlenmesi yasaklanmış, Avrupa kanunlarına göre bazı şartlara bağlanmış ve yargıç kararına bırakılmıştır.
Kadına da erkeği boşama hakkı verilmiştir.
Boşanmadan sonra kadın için nafaka hakkı verilmiştir.
Şahitlikte ve mirasta kadınla erekek eşit sayılmıştır.
1934 yılında kadınlara seçme ve seçile hakkı verilmiştir.
8 Aralık 2007 Cumartesi
EVLİYA ÇELEBİNİN SEYAHATNAMESİNDE BAYBURT
EVLİYA ÇELEBİNİN SEYAHATNAMESİNDE BAYBURT
BAYBURT KALESİ: Osmanoğullarının ataları ile birlikte Mahan tarafından gelen Akkoyunlular, bu şehirde yerleşmişlerdir.Yaylağa çıkıp gezinirken Gümüşhane ovalarında büyük hazine demek olan madenleri bulup bay (zengin) oldukları için, bu şehre Bayburt demişler(20).Uzun Hasan’ın elinde iken, Fatih’in vezirlerinden Mahmud Paşa vasıtası ile alınmıştır.Hala Süleyman Han yazması üzere Erzurum vezirinin hass-ı humayunundan ayrılma subaşılıktan 150 akçe kazadır.kadısının geliri senede 6 kesedir.Kale ağası, kale neferleri şeyhülislamı, nakibüleşrafı ayan ve sipahisi kethüda yeri, yeniçeri serdarı vardır.
BAYBURT KALESİNİN ŞEKLİ:Yalçın kaya üzere üzerine beşgen şeklinde şeddadi tarzda yapılmış duvarın yüksekliği 40 Mekke zira’ıdır.Hendeği yok.Hisar içinde üç yüz kadar eski usul evleri vardır.Çarşı, pazar, han ve hamamı yoktur, iki kapısı var.Biri doğuya bahçeden tarafa açılır, üç kat demir kapı olup, diğeri batıya bakan Nöbethane kapısıdır.Nöbethane kapısından aşağı olan şehirde bin kadar toprak örtülü evleri vardır.Şehirde 19 İslam, yedi Ermeni mahallesi vardır.Yahudi ve çingenesi yoktur. Deniz kıyısına üç konak kadar yakın olduğundan Rumları çoktur.Halkı Ermeni ve Kürt’tür.Fatih fetihten sonra Tire’den 3000 kadar adamı sürgün etmiştir.Halkının çoğu Tirelilerden çoğalmadır.
Camilerden iç kaledeki Fatih Camii kalabalık cemaate sahiptir. Çarşı içinde kalabalık olan Zahid Efendi Camii vardır. İnce ve ölçülü minaresi ile sol tarafında iki tane yüksek kapısı vardır. Şer’i mahkeme, Sultan boyahanesi, Unkapı, bu Zahid Efendi Camii’nin solundadır.Kadızade Mehmed Çelebi Camii hayli geniş, şirin, sanatlı bir camiidir.Şengül Bay Camii de vardır. Çoruh Nehri aşırısındaki mahalleye Yurt Mahallesi derler. Burada da eski bir cami vardır.Fakat tahta minarlidir. Bir yemek imarethanesi ve ziyafet evi vardır ki, gelip gelip geçenin nimeti boldur. Okulu, dersiam ve talebeleri var.Her camide ve bazı tekkelerde hasbi medreseleri vardır.
Üç hamamı var biri kale altında Köprü Hamamı, biri Şehit Ali Şengül Hamamı, biri de kızıl hamamdır.Üç adet derviş tekkesi vardır.Kadızade Mehmed Çelebi Camii'ne bitişik büyük bir han yapıp cami'e vakfetmiştir.Her pazar gününde bu hanın önüne 5-10 kişi birikir ve büyük pazar kurulur.Alış-veriş yaparlar.Üçyüz kadar dükkanları var.Süslü bedestanı var.Mahkemeye bitişiktir.Yer yer kahvehaneleri vardır.Yiyeceklerinden taze tereyağı, katmeri, beyaz yağlı çöreği ve tavuk böreği beyaz deve dişi nahiye buğdayı meşhurdur.Dokumalarından Bayburt kilimleri, seccadeleri çok meşhur olur, her diyara gider.Şehir soğuk olduğundan, meyveleri o kadar çok değil.Yetmiş adet çocuk mektebi vardır.Çocukları gayet zeki, olgun ve soylu olurlar.İhtiyarları 150 yaşına kadar yaşar. Dilleri fasih, güzel ifadeli, çok dürüst ve terbiyeli kadınlkarı vardır.Erzurum toprağından olmakla yeri yayladır.Şehir Erzurum'un olup iki konaklık yerdir.Trabzon kuzey tarafına düşer.Yolu sarp olduğundan, Bayburt'tan Trabzon'a yaya iki günde atlı ise dört günde varır.
ÇORUH NEHRİ: Erzurum dahilinde dağlardan çıkıp, nice belde ve kasabaları sulayarak Bayburt'a gelir.Şehir içinde, aşağı şehirden altına akıp, ileride dolaşa dolaşa Günye yanında Karadeniz'e dökülür.Çoruh cuy-ı ruhkelimesinin bozulmuş şeklidir, diyenler vardır.O takdirde manası Ruh ırmağı demektir.
Bayburtlular dağlara gider odun devirip keserek bu çoruh nehrine salıverirler.Sonra şehirdeki bende gelip, herkes işaretiyle kendi malını bularak evine götürür.
Bayburt'un ziyaret yerleri:Çoruh'un karşı mahallesindeki cami arkasında bir dağ vardır ki Dudlar Dağı derler.Orada lalelik bir yer var, Abdülvahab Gazi'nin mezarı oradadır.Herkesin ziyaret ettiği bir yerdir.Şehir içindeki cami arkasında göğe uzanmış yarım saatlik bir kaya üzerinde Şehid Osman Gazi Baba gömülüdür.Bir kağır, tuğla bina olup kubbesi var.ortasında bir de büyük bir karlık vardır.
Cağırkanlı Dede Türbesi:Şehir halkının çoğu bu sultana fazlasıyla inanırlar.Yakın zamanda olduğundan kerametini görmüş adamlar vardır.Hafif yıkılmış yüksek bir kubbede gömülüdür.Buraya yakın Çoruh nehri üzerinde üstad mimar, çam direkleriile kırlangıç kanadı bir köprü yaptırmıştır ki, benzeri ancak Hersek sancağında Kırca ehri önünden geçen Dirin Nehri üzerindeki köprü olabilir.Bu Çoruh köprüsü bir göz olduğundan,daha yüksek ve sanatlıdır.
Şehri gezdik.Asker taifesi de emirler gereğince hazır oldular.Bana 300 kuruş ayak parası verdiler.200 arkadaş olup, Tortum şehrine geldik.
(20)Türkçe’de *BAY* zengin demek olup *BURT* da barınılacak yek yer manasına geldiğinden, *Bayburt* zengin yurt demektir.
BAYBURT KALESİ: Osmanoğullarının ataları ile birlikte Mahan tarafından gelen Akkoyunlular, bu şehirde yerleşmişlerdir.Yaylağa çıkıp gezinirken Gümüşhane ovalarında büyük hazine demek olan madenleri bulup bay (zengin) oldukları için, bu şehre Bayburt demişler(20).Uzun Hasan’ın elinde iken, Fatih’in vezirlerinden Mahmud Paşa vasıtası ile alınmıştır.Hala Süleyman Han yazması üzere Erzurum vezirinin hass-ı humayunundan ayrılma subaşılıktan 150 akçe kazadır.kadısının geliri senede 6 kesedir.Kale ağası, kale neferleri şeyhülislamı, nakibüleşrafı ayan ve sipahisi kethüda yeri, yeniçeri serdarı vardır.
BAYBURT KALESİNİN ŞEKLİ:Yalçın kaya üzere üzerine beşgen şeklinde şeddadi tarzda yapılmış duvarın yüksekliği 40 Mekke zira’ıdır.Hendeği yok.Hisar içinde üç yüz kadar eski usul evleri vardır.Çarşı, pazar, han ve hamamı yoktur, iki kapısı var.Biri doğuya bahçeden tarafa açılır, üç kat demir kapı olup, diğeri batıya bakan Nöbethane kapısıdır.Nöbethane kapısından aşağı olan şehirde bin kadar toprak örtülü evleri vardır.Şehirde 19 İslam, yedi Ermeni mahallesi vardır.Yahudi ve çingenesi yoktur. Deniz kıyısına üç konak kadar yakın olduğundan Rumları çoktur.Halkı Ermeni ve Kürt’tür.Fatih fetihten sonra Tire’den 3000 kadar adamı sürgün etmiştir.Halkının çoğu Tirelilerden çoğalmadır.
Camilerden iç kaledeki Fatih Camii kalabalık cemaate sahiptir. Çarşı içinde kalabalık olan Zahid Efendi Camii vardır. İnce ve ölçülü minaresi ile sol tarafında iki tane yüksek kapısı vardır. Şer’i mahkeme, Sultan boyahanesi, Unkapı, bu Zahid Efendi Camii’nin solundadır.Kadızade Mehmed Çelebi Camii hayli geniş, şirin, sanatlı bir camiidir.Şengül Bay Camii de vardır. Çoruh Nehri aşırısındaki mahalleye Yurt Mahallesi derler. Burada da eski bir cami vardır.Fakat tahta minarlidir. Bir yemek imarethanesi ve ziyafet evi vardır ki, gelip gelip geçenin nimeti boldur. Okulu, dersiam ve talebeleri var.Her camide ve bazı tekkelerde hasbi medreseleri vardır.
Üç hamamı var biri kale altında Köprü Hamamı, biri Şehit Ali Şengül Hamamı, biri de kızıl hamamdır.Üç adet derviş tekkesi vardır.Kadızade Mehmed Çelebi Camii'ne bitişik büyük bir han yapıp cami'e vakfetmiştir.Her pazar gününde bu hanın önüne 5-10 kişi birikir ve büyük pazar kurulur.Alış-veriş yaparlar.Üçyüz kadar dükkanları var.Süslü bedestanı var.Mahkemeye bitişiktir.Yer yer kahvehaneleri vardır.Yiyeceklerinden taze tereyağı, katmeri, beyaz yağlı çöreği ve tavuk böreği beyaz deve dişi nahiye buğdayı meşhurdur.Dokumalarından Bayburt kilimleri, seccadeleri çok meşhur olur, her diyara gider.Şehir soğuk olduğundan, meyveleri o kadar çok değil.Yetmiş adet çocuk mektebi vardır.Çocukları gayet zeki, olgun ve soylu olurlar.İhtiyarları 150 yaşına kadar yaşar. Dilleri fasih, güzel ifadeli, çok dürüst ve terbiyeli kadınlkarı vardır.Erzurum toprağından olmakla yeri yayladır.Şehir Erzurum'un olup iki konaklık yerdir.Trabzon kuzey tarafına düşer.Yolu sarp olduğundan, Bayburt'tan Trabzon'a yaya iki günde atlı ise dört günde varır.
ÇORUH NEHRİ: Erzurum dahilinde dağlardan çıkıp, nice belde ve kasabaları sulayarak Bayburt'a gelir.Şehir içinde, aşağı şehirden altına akıp, ileride dolaşa dolaşa Günye yanında Karadeniz'e dökülür.Çoruh cuy-ı ruhkelimesinin bozulmuş şeklidir, diyenler vardır.O takdirde manası Ruh ırmağı demektir.
Bayburtlular dağlara gider odun devirip keserek bu çoruh nehrine salıverirler.Sonra şehirdeki bende gelip, herkes işaretiyle kendi malını bularak evine götürür.
Bayburt'un ziyaret yerleri:Çoruh'un karşı mahallesindeki cami arkasında bir dağ vardır ki Dudlar Dağı derler.Orada lalelik bir yer var, Abdülvahab Gazi'nin mezarı oradadır.Herkesin ziyaret ettiği bir yerdir.Şehir içindeki cami arkasında göğe uzanmış yarım saatlik bir kaya üzerinde Şehid Osman Gazi Baba gömülüdür.Bir kağır, tuğla bina olup kubbesi var.ortasında bir de büyük bir karlık vardır.
Cağırkanlı Dede Türbesi:Şehir halkının çoğu bu sultana fazlasıyla inanırlar.Yakın zamanda olduğundan kerametini görmüş adamlar vardır.Hafif yıkılmış yüksek bir kubbede gömülüdür.Buraya yakın Çoruh nehri üzerinde üstad mimar, çam direkleriile kırlangıç kanadı bir köprü yaptırmıştır ki, benzeri ancak Hersek sancağında Kırca ehri önünden geçen Dirin Nehri üzerindeki köprü olabilir.Bu Çoruh köprüsü bir göz olduğundan,daha yüksek ve sanatlıdır.
Şehri gezdik.Asker taifesi de emirler gereğince hazır oldular.Bana 300 kuruş ayak parası verdiler.200 arkadaş olup, Tortum şehrine geldik.
(20)Türkçe’de *BAY* zengin demek olup *BURT* da barınılacak yek yer manasına geldiğinden, *Bayburt* zengin yurt demektir.
Kaydol:
Kayıtlar (Atom)